Luka Modriç və Entoni Qordon kimi ulduz futbolçuların oyunlardan əvvəl kiçik boruları nə məqsədlə iylədikləri maraq mövzusuna çevrilib.
Lent.az-ın xarici mediaya istinadən məlumatına görə, kəskin qoxusu ilə diqqət çəkən və tarixən huşunu itirən insanları diriltmək üçün istifadə edilən bu ammonyak duzları idmançılar tərəfindən qısamüddətli ayıqlıq hissi yaratmaq üçün istifadə olunur.
Avropa futbolunda bəzi ulduz oyunçular oyunlardan əvvəl kiçik butulkaları və ya kapsulları nəzərəçarpacaq dərəcədə iyləyirlər. Oyunçuların bu proses zamanı üzlərini turşutması istifadə edilən maddənin təbiəti ilə bağlı suallar doğurur.
Bu məhsullar ingilis dilində smelling salts – qoxulu duzlar kimi tanınan ammonyak duzlarıdır. Tarixən huşunu itirmə üçün istifadə edilən bu maddələr hazırda bəzi idmançılar tərəfindən yarışlardan əvvəl qısamüddətli stimullaşdırıcı təsirinə görə üstünlük təşkil edir.
Kəskin qoxusu ilə dərhal reaksiya səbəb olur
Ammonyak duzları açıldıqda ammonyak tərkibli kəskin buxar buraxır. Bu buxarı nəfəs almaq burun və yuxarı tənəffüs yollarını qıcıqlandıra bilər və qeyri-iradi nəfəs reaksiyasına səbəb ola bilər. Bu qıcıqlandırıcı təsir idmançıların iylədikdən dərhal sonra üzlərini qırışdırmalarının səbəbidir.
Futbolçular nə üçün onlardan istifadə edirlər?
Bəzi idmançılar ammonyak duzlarının oyunlardan əvvəl özlərini daha ayıq və hazır hiss etmələrinə kömək etdiyinə inanırlar. Xüsusilə də intensiv konsentrasiya tələb edən anlardan əvvəl bu məhsullara müraciət edə bilərlər. Lakin ammonyak duzlarının reaksiya müddətini əhəmiyyətli dərəcədə qısaltdığı, konsentrasiyanı daim artırdığı və ya futbol performansını birbaşa yaxşılaşdırdığı elmi cəhətdən sübut olunmayıb.
Keçmişdə huşunu itirən insanlar üçün istifadə olunur
Ammonyak duzlarının tarixi idman dünyasından daha qədimlərə gedib çıxır. Keçmişdə bu maddələr huşunu itirən insanların özünə gəlməsinə kömək etmək üçün istifadə olunurdu. Lakin bu gün səhiyyə mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, ammonyak buxarı tənəffüs yollarını qıcıqlandıra biləcəyi üçün bu cür məhsulların istifadəsində ehtiyatlı olmaq lazımdır. Xüsusilə, baş travması və ya huşunu itirmə keçirən idmançılarda tibbi müayinə əvəzinə istifadə edilməməlidir.
Hər idmançi üçün təhlükəsiz deyil
Bəzi idmançılar tərəfindən ammonyak duzları istifadə olunsa da, onlar təhlükəsiz məhsullar deyil. Onların kəskin buxarları gözlərdə, burunda və tənəffüs yollarında qıcıqlanmaya səbəb ola bilər. Bundan əlavə, bu məhsulların geniş yayılması onların bütün klub həkimləri tərəfindən tövsiyə olunduğu və ya performans artırıcı təsirlərinin sübut olunduğu anlamına gəlmir.
